آخرین مطالب

جغرافیای سالمندی ایران خانه وخانواده

جغرافیای سالمندی ایران

  بزرگنمایی:

 تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد؛ جمعیت ایران وارد دوره میانسالی شده و با ادامه روند فعلی، به‌تدریج به جرگه کشورهای دارای جمعیت پیر خواهیم پیوست. برآوردهای همشهری برمبنای آمارهای رسمی وزارت کار نشان می‌دهد که امسال جمعیت افراد 60ساله و بیشتر در ایران، برای نخستین بار در 63سال گذشته، به 10درصد کل جمعیت کشور خواهد رسید. این رقم 0.1درصد از میانگین آمار جهانی بیشتر است.

به گزارش همشهری، با تغییر الگوی زندگی و کاهش فرزندآوری در خانواده‌های ایرانی، نرخ رشد جمعیت سالمند نسبت به رشد جمعیت زیر 15سال 2برابر افزایش یافته و در شرایطی که نرخ رشد جمعیت کل کشور از 1.3درصد فراتر نمی‌رود، نرخ رشد جمعیت سالمند به 3.4درصد می‌رسد. در این وضعیت، درصد جمعیت سالمند از سال 1355وارد روند صعودی شده و از 5.3درصد در این سال به 9.7درصد در سال گذشته رسیده، میانگین جهانی این شاخص 9.3درصد است. برآوردها حاکی از آن است که در سال 98، نسبت جمعیت سالمند به کل جمعیت کشور به 10درصد می‌رسد و جمعیت ایران یک قدم به دوره سالمندی نزدیک‌تر می‌شود. براساس آخرین آمارها، در پایان سال 1397جمعیت ایران 82میلیون و 84هزار نفر بوده که از این تعداد 7میلیون و 933هزار نفر بالاتر از 65سال داشته‌اند.

سالمندان شهرنشین

بررسی‌ها نشان می‌دهد ترکیب جمعیت ایران از سال55 تاکنون کاملا دگرگون شده و از نسبت 30درصد شهری و 70درصد روستایی در این سال، به نسبت 70درصد شهری و 30درصد روستایی رسیده است. در سایه این تغییر بنیادین، اکنون سه‌چهارم جمعیت سالمند کشور در مناطق شهری سکونت دارند. براساس آمارها در سال گذشته 73.3درصد سالمندان در مناطق شهری سکونت داشته‌اند و 26.7درصد آنها ساکن روستا بوده‌اند.

سبقت سالمندی زنان از مردان

در سال97، شاخص پیری، یعنی نسبت افراد 60ساله و بیشتر به‌ازای هر 100نفر جمعیت کمتر از 15سال به عدد 39.5رسید، درحالی‌که در سال 1355این رقم فقط 11.8 بود. به‌عبارت‌دیگر در سال55 به‌ازای هر 10نفر جمعیت کمتر از 15سال، 11.8سالمند در کشور وجود داشت اما در سال97 جمعیت سالمندان به ازای هر 100نفر جمعیت زیر 15سال به 39.5نفر رسید. نکته قابل‌توجه در این آمارها این است که فعلا شاخص پیری برای مردان به 38 رسیده اما این رقم برای زنان 42 است. این آمارها نشان می‌دهد جمعیت زنان ایرانی پیر از جمعیت پیرمردان ایرانی بیشتر است. نکته دیگر نیز پیرتر بودن جمعیت شهری نسبت به روستایی است که شاخص پیری آن به‌ترتیب 41 و 37 برآورد می‌شود. همچنین نسبت جنسی، یعنی نسبت تعداد مردان سالمند به ازای هر 100نفر زن سالمند، نشان می‌دهد در سال97 به‌ازای هر 100زن سالمند، 95مرد سالمند در کشور وجود داشته، این نسبت در مناطق شهری 97 و در نقاط روستایی 89 بوده است.

رکوردداران جمعیت پیر و جوان

آمارها حاکی از آن است که در سال1397، استان‌های تهران، خراسان رضوی و اصفهان بیشترین جمعیت سالمند را در خود جای داده‌اند و تهران با یک‌میلیون و 503هزار سالمند رکورددار بوده اما از نظر نسبت سالمندان هر استان به جمعیت آن، استان‌های گیلان (13.9)، مازندران (12درصد) و آذربایجان شرقی، همدان، مرکزی و اصفهان (11.1درصد) دارای بالاترین نسبت سالمندی بوده‌اند. در مقابل استان‌های سیستان و بلوچستان (4.9درصد)، هرمزگان (6.2درصد) و بوشهر (7.1درصد) کمترین تعداد سالمند را در مقایسه با جمعیت خود داشته‌اند. این مسئله از یک‌سو به الگوی فرزندآوری خانواده‌ها و از سوی دیگر به وضعیت مهاجرت جوانان بستگی دارد.

براساس برآورد انجام شده در سال97، بیشترین شاخص پیری در نقاط شهری به‌ازای هر 100نفر جمعیت زیر 15سال به‌ترتیب با 69، 58 و 56 سالمند به استان‌های گیلان، مازندران و تهران اختصاص داشته و کمترین آن با 12، 18 و 22 سالمند به استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کهگیلویه و بویراحمد مربوط بوده؛ اما در مورد شاخص پیری در نقاط روستایی استان‌های گیلان، مرکزی و مازندران به‌ترتیب با داشتن 99، 85 و 67 سالمند به‌ازای هر 100نفر جمعیت زیر 15سال رکورددار بوده‌اند و در مقابل مناطق روستایی استان‌های سیستان و بلوچستان، خوزستان و هرمزگان با شاخص پیری 13، 21 و 23نفر به ازای هر 100نفر جمعیت زیر 15سال، کمترین تعداد سالمند را داشته‌اند.

اشتغال و بیکاری سالمندان

در سال1397، نرخ مشارکت اقتصادی سالمندان در کل کشور 16.6درصد بوده و نرخ بیکاری آنها به 2.3درصد رسیده است. براساس آمارها، نرخ مشارکت اقتصادی سالمندان در مناطق شهری 12.7درصد با نرخ بیکاری 3.5درصد و در مناطق روستایی نرخ مشارکت اقتصادی 27.3درصد و نرخ بیکاری آنها 0.9درصد بوده است. این آمارها نشان می‌دهد جمعیت سالمند کشور با وجود اینکه از سن کار خارج شده‌اند، اما همچنان در بازار کار حاضر هستند. یکی از دلایل این اتفاق، نیاز سالمندان به تأمین هزینه‌های معیشت است که به‌ویژه در روستاها به‌دلیل ضعف نظام تأمین اجتماعی و پرداخت مستمری بازنشستگی بیشتر احساس می‌شود. از سوی دیگر نرخ بی‌سوادی سالمندان 51.1درصد است. در مناطق شهری 41.5درصد و در مناطق روستایی 77.9درصد سالمندان سواد خواندن و نوشتن ندارند و بر این اساس امکان حضور در مشاغل دفتری و اداری برای آنها مهیا نیست.

وضعیت مستمری سالمندان

هم‌اکنون دستگاه‌های متعدد دولتی، عمومی و مردم‌نهاد خدمات حمایتی، بیمه‌ای و غیربیمه‌ای به سالمندان ارائه می‌دهند که بخش عمده این مسئولیت بر عهده 6نهاد اعم از سازمان بهزیستی، کمیته امداد امام‌خمینی(ره)، تأمین اجتماعی، بیمه سلامت، صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر، صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح و صندوق‌های بازنشستگی متعلق به بخش عمومی اعم از بانک‌ها و شهرداری‌هاست. آمارها نشان می‌دهد تا سال گذشته 64.4درصد از سالمندان کشور تحت حمایت این نهادها بوده‌اند؛ اما مابقی آنها هیچ نوع پوشش حمایتی نداشته‌اند. در این سال 24.7درصد از کل سالمندان کشور مستمری‌بگیر سازمان تأمین اجتماعی، 18.4درصد کمیته امداد امام‌خمینی(ره)، 11.3درصد صندوق بازنشستگی کشوری، 9درصد سازمان بهزیستی و یک‌درصد مستمری‌بگیر صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر بوده‌اند.

سالمندی در سایر کشورها

طبق اعلام بخش جمعیت اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل، با توجه به داده‌های چشم‌انداز جمعیت جهان، تعداد افراد سالمند 60سال و بیشتر در سال‌های اخیر در اکثر کشورها و مناطق جهان رشد قابل‌ملاحظه‌ای داشته و این رشد در چند دهه آینده همچنان افزایشی خواهد بود. براساس آمارهای بین‌المللی در سال2017 میلادی جمعیت سالمند جهان به بیش از 962میلیون نفر رسیده است که نسبت به سال1980 بیش از 2برابر افزایش داشته و پیش‌بینی می‌شود تعداد افراد سالخورده تا سال2050 نیز 2برابر شده و به 2.1میلیارد نفر برسد. بررسی‌ها نشان می‌دهد دوسوم افراد سالخورده جهان در مناطق درحال‌توسعه زندگی می‌کنند و رشدی سریع‌تر از افراد سالخورده در مناطق توسعه‌یافته دارند، به‌طوری‌که انتظار می‌رود در سال2050 از هر 10 فرد مسن در جهان، تقریبا 8نفر در مناطق درحال‌توسعه زندگی کنند. از دیگر سو با ادامه روند باروری و مرگ‌ومیر، پیری جمعیت جهان تسریع می‌شود و سهم افراد سالمند از جمعیت جهانی که از 5درصد در سال1960 به 9درصد در سال2018 افزایش یافته، در سال2050 به 16درصد خواهد رسید.

   73.3درصد سالمندان در مناطق شهری سکونت دارند و 26.7درصد از آنها ساکن روستا هستند
   شاخص پیری، یعنی نسبت افراد 60ساله و بیشتر، به ازای هر 100نفر جمعیت کمتر از 15سال، به عدد 39.5رسیده است؛ درحالی‌که در سال1355 این رقم فقط 11.8بوده است
   شاخص پیری برای مردان به 38رسیده اما این رقم برای زنان 42 است، این رقم نشان می‌دهد که جمعیت زنان ایرانی پیر، از جمعیت پیرمردان ایرانی بیشتر است
   به ازای هر 100زن سالمند، 95مرد سالمند وجود دارد، این نسبت در مناطق شهری 97 و در نقاط روستایی 89 است
   استان‌های تهران، خراسان رضوی و اصفهان، به لحاظ تعداد، بیشترین جمعیت سالمند را در خود جای داده‌اند و تهران با یک‌میلیون و 503هزار سالمند رکورددار است
   استان‌های شمالی و مرکزی بیشترین نسبت جمعیت سالمند را در خود جای داده‌اند و کمترین نسبت سالمندان عموما در استان‌های جنوبی زندگی می‌کنند
   ازنظر نسبت سالمندان هر استان به کل جمعیت آن، استان‌های گیلان با 14درصد، مازندران با 12درصد و آذربایجان شرقی، همدان، مرکزی و اصفهان با 11.1درصد، دارای بالاترین نسبت سالمندی بوده‌اند
   استان‌های سیستان و بلوچستان با نسبت 4.9درصد، هرمزگان با نسبت 6.2درصد و بوشهر با نسبت 7.1درصد کمترین تعداد سالمند را در مقایسه با جمعیت خود داشته‌اند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

پیشنهاد گمرک برای ترخیص خودروهای وارداتی/ بخشی از مصوبات کاهش رسوب کالا اجرا نشد

قول وزیر برای شفافیت عملکرد اپراتورها عملی‌ می‌شود؟

نصر الله: بمانید و پاسخگوی فساد 30 ساله باشید

شهیدعلیرضا اختری: راه شهدا را ادامه دهید

اعزام 2 تیم معاونت بهداشتی همدان به مرز مهران

پشت پرده خروج نظامیان تروریست آمریکا از سوریه؛ آیا واشنگتن مجددا به داعش قدرت خواهد داد؟

ایران مصمم به برداشتن گام های بعدی کاهش تعهدات برجامی است

وزیر دفاع: طراحی و ساخت جت آموزشی پیشرفته «یا سین» نماد بارز شکست تحریم‌ها است

متین ستوده به دادسرای ارشاد تهران احضار شد

الحسین یجمعنا

اخبار ضد و نقیض از تسلط کردهای سوری بر «راس‌ العین»/ درگیری‌ها ادامه دارد

رهبر انقلاب از آیت‌الله مکارم شیرازی عیادت کردند

«روح‌الله زم» توسط سازمان اطلاعات سپاه دستگیر شد

اولین واکنش دولت سعودی نسبت به نفتکش حادثه دیده ایرانی

واکنش چین به انفجار در نفتکش ایرانی در دریای سرخ

نرخ خرید تضمینی 25 قلم محصول کشاورزی ابلاغ شد+ جدول

خواص بومادران / مضرات بومادران / خواص بومادران برای بانوان

استقرار موکب فرهنگی همدان در کربلا/ از فضای نگهداری کودک تا اتاق بازی

دست‌یابی ایران به پدافند گنبدی/ سامانه اخلال‌گر برای جلوگیری از ورود ریزپرنده‌ها

آقای خامنه ای را تا چه حد می شناسید؟!

شهید حسن اسدیار: پشتیبان نهادهاى انقلابى باشید

برای حفظ حرمت «زن ایرانی» در استادیوم آزادی تلاش کنیم

آیت‌الله رئیسی: بسیاری از کجی‌های امروز محصول یک شب و روز نیست

نخبگان و استعدادهای برتر علمی با رهبر معظم انقلاب دیدار کردند

شنودیا رانت اطلاعاتی اصلاح طلبان؟

شنودیا رانت اطلاعاتی اصلاح طلبان؟

#یعنی_علیا_حضرت_آمده!!!

بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه شرکت‌های دانش‌بنیان/ تأکید بر لزوم عبور از اقتصاد نفتی

موکبی که هم «اکران فیلم» دارد هم «کتابخوانی» و هم مخصوص بانوان است

قیمت دلار و دینار عراق در بازار تهران/ سکه 4 میلیون و 17 هزار تومان+جدول

اعتراضات عراق و فرصت طلبی مثلث آشوب

اصرار آمریکایی ها برای آزادی چند جاسوس

اصل پیاده‌روی اربعین برای زنان است/ حضور زنان و کودکان به تبعیت از حضرت زینب(س)

برگزاری اجتماع «جاماندگان اربعین حسینی» در همدان

داریوش ارجمند: من تحت تأثیر دو «علی» هستم؛ علی خامنه‌ای و علی شریعتی

آنچه زائران عبوری به سمت «مهران» باید بدانند

افزایش حضور زائران در مرز‌ / عبور ‌900 هزار زائر ‌از ‌مهران

موشک خلیج فارس، فناوری‌ که نه در اختیار آمریکا است و نه روسیه

فشار کشورهای غربی به عراق برای قطع ارتباط با ایران

وضعیت توزیع ارز زائران اربعین/ اغلب صرافی‌های بانکی به جای دینار یورو تحویل می‌دهند

طرح های ترور حاج قاسم چگونه خنثی شدند؟

کاهش قیمت اجاره‌بها در زمستان

عشق ملت عراق به امام‌حسین(ع) طراحی‌ها علیه کنگره عظیم اربعین را ناکام می‌‌گذارد

شهید احمد خانی: نصرت از آن دین خداست

گزارش هدفمند سازمان ملل درباره جمعیت ایران

ارائه خدمات بیمه‌ای تا سقف 500 میلیون تومان به هر زائر اربعین

انتقام از تل‌آویو روی میز بغداد

یادواره سرداران و 330 شهید ناجا در همدان برگزار شد

راه‌اندازی نرم‌افزار راهنمای زائران اربعین با محوریت کمک به مفقودین

سناتور آمریکایی: حساب توئیتر ترامپ باید بسته شود